کوبیدگی و خونمُردگی در عضلات

کوبیدگی عضله(Muscle contusion) بیشتر در حین ورزش های پُرتحرک ایجاد شده و بعد از کشیدگی عضله، شایع ترین آسیب ورزشی است.

اکثر کوبیدگی ها خفیف هستند و ورزشکار می تواند به ورزش ادامه دهد. ولی گاهی اوقات کوبیدگی عضله آن قدر شدید می شود که ورزشکار را از ادامه ی ورزش باز داشته و وی را نیازمند مراقبت های پزشکی می کند.

کوبیدگی عضله به علت اصابت یک ضربه یا ضربات متوالی توسط یک جسم غیر برنده به عضله به وجود می آید.

بر اثر ضربه ی شدید، فیبرهای عضله دچار پارگی شده و در بافت آن خونریزی به وجود می آید ولی پوست روی اندام پاره نمی شود.

کوبیدگی عضله ممکن است بر اثر افتادن یا گیر کردن بین دو سطح سخت هم ایجاد شود.

علایم کوبیدگی عضله
در این آسیب، محل کوبیدگی دردناک می شود. لمس عضله و حرکت مفاصل اطراف عضله نیز دردناک است.
ممکن است عضله متورم شده و ممکن است پوست روی آن کبود شود.
گاهی اوقات خونریزی در داخل بافت عضله جمع شده و یک حوضچه خونی در محل ایجاد می شود که به آن هماتوم Hematoma می گویند. در حالات شدید ممکن است این خونریزی به قدری شدید باشد که منجر به شوک شود.
ممکن است کوبیدگی عضله همراه با آسیب های دیگری مانند شکستگی یا دررفتگی باشد.

درمان کوبیدگی عضله
به محض کوبیده شدن یک عضله باید بر حسب شدت آن، اقدامات زیر انجام شود:
* سرد کردن موضع برای 20 دقیقه با کیسه پلاستیکی حاوی خرده های یخ و در صورت لزوم تکرار آن
* قطع فعالیت ورزشی و استراحت و در صورت لزوم بی حرکت کردن مفاصل اطراف عضله ی آسیب دیده
* کمپرس و بانداژ اطراف عضله برای کاهش تورم
* بالا نگه داشتن اندام برای کاهش تورم
دقت کنید که نباید عضله ماساژ داده شود. پزشک معالج ممکن است داروهای ضد التهابی برای شما تجویز کند. در صورت لزوم اقدامات ذکر شده را 24 تا 48 ساعت ادامه دهید. اگر تجمع خون در عضله زیاد باشد ممکن است پزشک معالج تصمیم به خروج آن توسط عمل جراحی بگیرد.

بازپروری
بعد از چند روز که درد و تورم کاهش پیدا کرد می توانید از گرمای موضعی برای تسریع در بهبودی استفاده کنید.
کم کم شروع به انجام نرمش های کششی بکنید.
بعد از این که توانستید مفاصل اندام را کاملا بدون درد حرکت دهید باید نرمش های قدرتی را برای تقویت عضله ی آسیب دیده شروع کنید. دقت کنید بازگشت به ورزش باید بسیار به آرامی و مرحله به مرحله باشد.

فشار زیاد به اندام و عضله ممکن است موجب آسیب بیشتر به عضله شده و عوارض ماندگاری را به جا بگذارد. وقتی دامنه ی حرکت و قدرت انعطاف اندام به وضعیت اول برگشت و عضلات قدرت و استقامت کافی را به دست آوردند می توانید به ورزش اولیه برگردید.

بهتر است در هفته های اول بازگشت به ورزش از پدها و حفاظ هایی که روی اندام قرار می گیرند استفاده کنید تا عضله ی آسیب دیده را تا مدتی از ضربات جدید محافظت کنید.

عوارض کوبیدگی عضله
درمان سریع و به موقع می تواند از بسیاری عوارض که ممکن است بعد از کوبیدگی عضله به وجود بیاید پیشگیری کند. با این حال گاهی ممکن است عوارضی ایجاد شود.

مهم ترین آن ها عبارتند از:
*سندرم کمپارتمان Compartment syndrome: ممکن است خونریزی و تورم در داخل عضله به حدی زیاد شود که فشار داخل عضله را به شدت بالا ببرد.

با بالا رفتن فشار داخل عضله ممکن است عروق خونی عضله بسته شد و به علت کاهش یا حتی قطع خون رسانی، عضله دچار کم خونی شده و از بین برود.
در این موارد بیمار قبل از این که به وضعیت خطرناکی برسد باید سریعا تحت عمل جراحی قرار بگیرد.

*میوزیت اسیفیکان Myositis ossificans: در این عارضه در داخل توده ی عضله، استخوان ساخته می شود.
این حالت بیشتر در کسانی ایجاد می شود که خیلی سریع بعد از کوبیدگی شدید عضله به ورزش برگشته و عضله را تحت فشار زیاد قرار می دهند. علایم به صورت درد و تورم شدید در روی عضله است.
استخوان به وجود آمده می تواند حرکت عضله را به شدت محدود کند. انجام نرمش های کششی شدید با عضله ی آسیب دیده این وضعیت را بدتر می کند

پدیده یا بیماری رینود چیست؟

بیماری رینود شرایطی است که طی آن قسمت‌هایی از بدن مانند انگشتان دست و پا، نوک بینی و گوش‌ها بی‌حس و سرد می‌شوند. در رینود عروق خونی انگشتان دست و پا، بینی و گوش درگیر می‌شوند.
استرس و سرما از جمله عوامل مستعد کننده بیماری هستند. این بیماری میان زنان شایع‌تر است.

اگر چه می‌توان این مشکل را کاهش داد، اما درمان آن با توجه به شدت و شرایط متفاوت است.

نشانه‌های بیماری
رینود چیزی بیش از احساس سرما در دست و پاست و با سرمازدگی نیز تفاوت دارد. علائم آن نیز با توجه به شرایط بیماری، شدت و مدت زمان آن متفاوت است. اما علائمی شایع در این بیماری وجود دارند از جمله سردی انگشتان دست و پا، تغییر رنگ پوست در واکنش به سرما یا استرس، احساس سوزش و کرختی به دنبال گرم کردن یا از بین رفتن استرس.

هنگامی که با این مشکل روبه‌رو می‌شوید، نواحی درگیر ابتدا سفید می‌شوند. سپس کبود شده و احساس کرختی و سرما می‌کنند. البته این حالات و شرایط برای همه افراد یکسان نبوده و لازم نیست همه به یک صورت این مشکل را تجربه کنند.

گاهی اوقات با شروع مشکل، تنها یک یا دو انگشت درگیر می‌شود و لزوما نیز همیشه به یک حالت بروز نمی‌کند. اگرچه رینود اغلب، انگشتان دست و پا را درگیر می‌کند، اما سایر اندام‌ها مانند بینی، لب و گوش‌ها هم ممکن است درگیر شوند. البته لازم به یادآوری است، حمله رینود ممکن است کمتر از یک دقیقه طول بکشد یا ساعت‌ها ادامه پیدا کند.

افرادی نیز رینود را همراه با دیگر بیماری‌ها تجربه خواهند کرد و به همین دلیل نشانه‌هایی مرتبط با بیماری زمینه‌ای نیز خواهند داشت.

در حقیقت پزشکان رینود را به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می‌کنند. در رینود ثانویه سایر بیماری‌ها زمینه‌ساز بروز این اختلال هستند.

علل بروز رینود
پزشکان به درستی علت حملات رینود را نمی‌دانند، اما به نظر می‌رسد رگ‌های خونی دست و پا در برابر هوای سرد یا استرس واکنش نشان دهند.

عواملی وجود دارند که احتمال بروز رینود اولیه را افزایش می‌دهند از جمله:
*‌ جنسیت: رینود زنان را بیش از مردان درگیر می‌کند.

*‌ سن: اگرچه در هر سنی ممکن است این شرایط به وجود آید، اما رینود در سنین بین 15 تا 30 سال بیشتر پیش می‌آید.

*‌ محل زندگی: افرادی که در مکان‌های سرد زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض این شرایط خواهند بود.

*‌ سابقه خانوادگی: حدود یک سوم افرادی که رینود را تجربه می‌کنند، یکی از اعضای درجه یک خانواده‌شان هم به این مشکل مبتلاست.

عواملی هم سبب بروز رینود ثانویه خواهد بود:
*‌ بیماری‌هایی خاص: ممکن است سبب بروز مشکل شود.

*‌ مشاغل خاص: به عنوان مثال کارهایی که ضربات تکراری و دائمی دارند.

*‌ قرار گرفتن در معرض موادی خاص: سیگار کشیدن و استفاده از داروهایی که رگ‌های خونی را تحت تاثیر قرار می‌دهند نیز ممکن است خطر ابتلا به رینود را افزایش ‌دهند.

شیوه زندگی برای کاهش مشکلات
با به کارگیری شیوه‌هایی ساده می‌توانیم حملات رینود را کاهش دهیم و احساس بهتری داشته باشیم؛ به عنوان مثال ترک سیگار، ورزش منظم، کنترل استرس، محافظت از دست‌ها و پاها و کاهش عوامل ایجاد خطر از جمله این موارد هستند.

اگر حمله ایجاد شد، چه کار باید کرد؟
اولین و مهم‌ترین اقدامی که در این موقعیت باید انجام شود گرم نگه داشتن دست، پا یا هر عضو درگیری است، بنابراین به محیطی گرم‌تر بروید و دستان خود را زیر بغل تان بگذارید تا گرم شوند. انگشتان دست و پای خود را تکان دهید. آب ولرم – نه داغ – روی انگشتان خود بریزید و آن ها را ماساژ دهید.

اگر شرایطی استرس آفرین موجب بروز این مشکل شده، بهتر است با ترک محیط و آرام کردن خود، مشکل را بهبود بخشید.

پیشگیری
رینود پدیده‌ای است که می‌توانید جلوی آن را بگیرید :

- زمانی که بیرون از خانه و در محیط باز هستید، لباس گرم و مناسب بپوشید.

- در فصل زمستان استفاده از شال، دستکش، جوراب، کلاه و چکمه را فراموش نکنید.

- داخل خانه و در فضای بسته هم مراقب باشید؛ به عنوان مثال، هنگامی که از داخل یخچال یا فریزر مواد غذایی را خارج می‌کنید، بهتر است از دستکش استفاده کنید.

- در نهایت اگر امکانش را دارید، برای زندگی به مکانی با آب و هوای معتدل ‌تر بروید